e-Galatsi

σερφάροντας στο Γαλάτσι

Στην εκκλησία του διασώζονται εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες του 13ου αιώνος μ.Χ., με κυριότερη εκείνη του επιβλητικού Παντοκράτορα του τρούλλου.

Ο ναός  του Αγίου Γεωργίου είναι γνωστός ως «Ομορφοεκκλησιά» ή «Εύμορφη Εκκλησία»,  για την αρχιτεκτονική του κομψότητα, για τις θαυμάσιες τοιχογραφίες του και τον αξιοπρόσεκτο γλυπτό του διάκοσμο.

Σήμερα η εκκλησία είναι επισκέψιμη μόνο κατά την παραμονή και ανήμερα της μεταφερομένης εορτή του Αγίου Γεωργίου, (23 Απριλίου ή επομένη του Πάσχα) κάθε έτους, που τελούνται ο πανηγυρικός εσπερινός και η Θεία Λειτουργία αντίστοιχα.

"Πανηγυρικός εσπερινός και Λιτανεία στον Άγιο Γεώργιο (Ομορφοκκλησιά) Γαλατσίου στις 7μ.μ. την Κυριακή του Πάσχα.

Τη Δευτέρα του ΠΑΣΧΑ ο Όρθρος και στη συνέχεια η πανηγυρική Θεία  Λειτουργία στις 7π.μ. και το απόγευμα στις 7μ.μ. ο Μεθέορτος Εσπερινός και η παράκληση του Αγίου."

 

Χρονολογία ανεγέρσεως ναού: γ΄ τέταρτο 12ου αι. μ.Χ..

​Δυστυχώς, η ιστορία του ναού παραμένει άγνωστη λόγω της παντελούς ανυπαρξίας σχετικών γραπτών πηγών και επιγραφών.

Ο ναός πάντως,  φέρεται να κτίστηκε στα τέλη του 12ου αιώνος μ.Χ. (γ΄ τέταρτο 12ου αιώνος μ.Χ.),  πάνω σε παλαιοχριστιανική εκκλησία, η οποία με την σειρά της είχε ανεγερθεί σε αρχαίο ναό.

Κάποιοι αρχαιολόγοι, τοποθετούν την ανέγερση του βυζαντινού ναού στις αρχές του 13ου αιώνος μ.Χ., προκειμένου να δικαιολογήσουν τα νεοφανή δυτικά στοιχεία επίδρασης (λόγω Αλώσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Δυτικούς Σταυροφόρους), που εμφανίζονται τόσο στο παρεκκλήσιο όσο και στον κυρίως ναό του Αγίου Γεωργίου. Σε οποιαδήποτε περίπτωση η ανέγερση του ναού και του παρεκκλησίου πρέπει να συντελέσθηκε ταυτόχρονα.

 

Μόλις το 1921 μ.Χ. ο ναός ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο, τόσο για την αρχιτεκτονική του ομορφιά, όσο και για τις υψηλοτάτης τέχνης αγιογραφίες του. Οι ειδικοί φθάνουν σε σημείο να αποκαλούν την Ομορφοεκκλησιά Μουσείο Αγιογραφίας, εξαιτίας ακριβώς της καλλιτεχνικής δεξιότητας των άγνωστων για εμάς σήμερα, αγιογράφων της εποχής εκείνης.

Τύπος: Σταυροειδής εγγεγραμμένος τρουλλαίος ναός στηριζόμενος σε τέσσερις πεσσούς, με προσκολλημένο παρεκκλήσι νοτίως και ενσωματωμένο νάρθηκα δυτικώς.

 

Πρόκειται για ένα σταυροειδή εγγεγραμμένο τρουλλαίο ναό με τέσσερις πεσσούς, διαστάσεων 10,52 x 11,02 μέτρων, που  εντυπωσιάζει ακόμα και σήμερα με την αρχιτεκτονική του εμφάνιση και την άριστη διατήρησή του. Η Ομορφοεκκλησιά έχει νάρθηκα με τετραμερή στέγαση και στη νότια πλευρά προσαρτημένο ένα μονόκλιτο παρεκκλήσιο, με καταφανείς φραγκικές επιδράσεις. Ειδικά οι ισχυρές νευρώσεις των δύο σταυροθολίων του μονοκλίτου παρεκκλησίου δεν αφήνουν αμφιβολία για τον γοτθικό τους χαρακτήρα.

Το παρεκκλήσιο , επικοινωνεί με το ναό με ένα μεγάλο τοξωτό άνοιγμα στην νότια πλευρά του, ενώ λεπτές παραστάδες στους τοίχους κρατούν τόξα, πού χωρίζουν το χώρο σε τρία μέρη: το ‘Ιερό Βήμα με καμάρα και τα άλλα δυο με σταυροθόλια με ραβδώσεις. Σημειωτέον ότι το κλειδί του δυτικού σταυροθολίου τονίζεται με γλυπτό ρόδακα γοτθικής τέχνης. Το ‘Ιερό Βήμα, είναι ελαφρώς υπερυψωμένο σε σχέση με το υπόλοιπο δάπεδο. Δυστυχώς, δεν έχει διατηρηθεί κανένα ίχνος του τέμπλου του. Το παρεκκλήσιο επικοινωνεί απευθείας και με το νάρθηκα μέσω του μεγάλου τοξωτού ανοίγματος του δυτικού σταυροθολίου.

Αντίθετα, με την ταπεινή του εξωτερική κατασκευή, ο μακρόστενος νάρθηκας εσωτερικά παρουσιάζει ενδιαφέρον καθότι  διαρθρώνεται με αντικριστές παραστάδες σε μικρότερους χώρους, οι οποίοι στεγάζονται  με καμάρες και τυφλούς τρούλλους.

Το πλευρικό παρεκκλήσι και ο θολοσκεπής νάρθηκας παρά τις διάφορες θεωρίες που έχουν κατά καιρούς αναπτυχθεί από τους ειδικούς, φαίνεται ότι πιθανότατα ανεγέρθηκε σε σύγχρονη ή σχεδόν σύγχρονη φάση με τον κυρίως Ναό.

Η άριστη πλινθοπερίκλειστη τοιχοδομή των ανωτέρω μερών του ναού σε συνδυασμό με την αντίστοιχης  αξίας λιθοξοϊκή τοιχοδομή των παραθύρων και των γείσων, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αμελή πλινθοπερίκλειστη τοιχοποιία των χαμηλοτέρων μερών, που καταλήγουν σε μεγάλους πολυγωνικούς λίθους και την απρόσεκτη και φτωχική τοιχοδομία του νάρθηκα αποτελούμενη από μικρές πέτρες, πλίνθους και άφθονο κονίαμα.

Παρόμοια αναντιστοιχία, παρατηρείται και εσωτερικά του ναού μεταξύ των περίτεχνων γλυπτών και των κτιστών πεσσών, που εμφανώς μαρτυρούν οικονομική ένδεια.

Αντίθετα, ο πανέμορφος λυγερός και ανάλαφρος τρούλλος του ναού διατηρείται σε άψογη κατάσταση και ακολουθεί το συνήθη αθηναϊκό οκτάπλευρο πρότυπο.


Στην  εξωτερική άποψη της  Ομορφοεκκλησιάς  διακρίνεται η άψογη πλινθοπερίκλειστη τοιχοδομή, λιθοξοϊκή λιδομή των παραθύρων και κεραμική διακόσμηση.

Στην ανατολική της όψη προβάλλουν δύο τρίπλευρες αψίδες, των ιερών του κυρίου ναού και του παρεκκλησίου. Από την λιτή γλύπτη εξωτερική διακόσμηση του ναού ξεχωρίζει το μαρμάρινο γείσο κάτω από τις ποδιές των παραθύρων της ανατολικής πλευράς. Εξίσου περιορισμένη είναι και ή κεραμική διακόσμηση, με οδοντωτές ταινίες στα τόξα των παραθύρων και «σκυφία» στα τύμπανα τους·

Η εκκλησία έχει στους τοίχους της και αρκετά ακιδογραφήματα (χαραγμένες σημειώσεις), που εκράζουν ικεσίες πιστών, όπως: μνήσθητι Κε Εν τι βασιλία σου Δημητρίου του καμηλλ; και δος αυτό Κε άφεσην αμαρτιών εν τι ημέρα της κρίσεως αμήν .

 

 

.

 

Διαβάστε περισσότερα στην Ορθοδοξία

πηγή: http://www.byzantineathens.com