e-Galatsi

σερφάροντας στο Γαλάτσι

 

 

 Η εκπαιδευτικός Μαριάνθη Μπέλλα παρουσιάζει , στο blog Κριτική Παιδαγωγική, μια υπέροχη παρουσίαση- ιστορική αναδρομή της συνοικίας Κυπριάδου(Δήμος Αθηναίων),που ...ακουμπά στο Γαλάτσι, συνορεύει με Ριζούπολη,Λαμπρινή  και επεκτείνεται έως την Πατησίων.Η περιοχή με τα γνωστά για πολλούς Γαλατσιώτες(...κάποιας ηλικίας) παρκάκια  Σάουμπερτ,Έυας, Καρκαβίτσα ,χώροι ρομαντικών ραντεβού και συνευρέσων,πριν και μετά  το μάθημα στα σχολεία της Γκράβας και στο (πρώνν) σινεμά Αστέρια στην  Πλατεία Παπαδιαμάντη(σήμερα σούπερ μαρκετ "My Market")

Η κηπούπολη Κυπριάδου είναι μια συνοικία του Δήμου Αθηναίων, μεταξύ του τέρματος της οδού Πατησίων και του Δήμου Γαλατσίου. Υπήρξε η πρώτη Κηπούπολη της Αθήνας και μια από τις ομορφότερες και γραφικότερες συνοικίες της. Ακόμα και σήμερα, παρά τα προβλήματά της, εξακολουθεί να αποτελεί, με τις επαύλεις, τους κήπους, τα δέντρα και τις πλατείες της, μια όαση πράσινου. Πήρε το όνομά της από τον Αιγυπτιώτη μηχανικό και γεωπόνο Επαμεινώνδα Κυπριάδη, ο οποίος τη δημιούργησε αξιοποιώντας την έκταση γης που είχε αγοράσει ο πατέρας του Μίνωας Κυπριάδης στα Άνω Πατήσια. Αλλά, ας δούμε την ιστορία της κηπούπολης από την αρχή, τη δημιουργία της, τις προδιαγραφές της, τους διάσημους οικιστές της, καθώς και τις επαύλεις που έχουν απομείνει μέχρι σήμερα.

 

Η δημιουργία της κηπούπολης και η ιστορία της

Ο Μίνως Κυπριάδης (1845-1919) ήταν μια δυναμική προσωπικότητα με εξέχουσα θέση στην ιστορία του νεότερου Ελληνισμού. Γεννήθηκε στον Καραβά Κυθήρων και σε ηλικία 12 ετών πήγε στον Πειραιά, όπου ασχολήθηκε με εμπόριο βιβλίων. Σε ηλικία 14 ετών μετανάστευσε στην Αίγυπτο και εντάχτηκε σε καραβάνι κυνηγών άγριων θηρίων. Σύντομα πλούτισε από το κυνήγι και ήταν ο πρώτος λευκός που εγκαταστάθηκε στο Ν. Σουδάν. Αργότερα επέστεψε στην Αλεξάνδρεια και ίδρυσε μεγάλο εμπορικό και τραπεζικό οίκο. Σύντομα έγινε από τους μεγαλύτερους βαμβακεμπόρους της Αιγύπτου. Ήταν αυτοδίδακτος, καθώς κατάφερε να εμπλουτίζει διαρκώς τις γνώσεις του, έμαθε άπταιστα πέντε γλώσσες, μελέτησε φυσική και χημεία και εξελίχτηκε σε άριστο μαθηματικό.

 Το 1891 επέστρεψε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Από τις πρώτες του ενέργειες ήταν η αγορά μεγάλης έκτασης γης στα Πατήσια, όπου αργότερα ο γιός του Επαμεινώνδας Κυπριάδης δημιούργησε την Κηπούπολη Κυπριάδου. Στη συνέχεια, ίδρυσε αρκετά εργοστάσια όπως τη Σαπωνοποιία, τη Ζυθοποιία-Παγοποιία με τον Κλωναρίδη και άλλη μια παγοποιία με τον Σφακιανάκη. Το 1895 άνοιξε τα πηγάδια των Πατησίων και ανέλαβε την ύδρευση τμήματος της Αθήνας. Το 1905 κατασκεύασε μαζί με τον Γάλλο μηχανικό Νουρύ μηχάνημα αυτόματου πιλότου, για το οποίο βραβεύτηκε τόσο στη Γαλλία, όσο και στην Ελλάδα.

Ήταν και πετυχημένος δημοσιογράφος, τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας "Εμπρός" του Καλαποθάκη, στην οποία δημοσίευσε πολλές μελέτες του σχετικές με το φορολογικό σύστημα, τη σημασία της ψήφου κ.ά.. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του Ελευθερίου Βενιζέλου και το 1910 έγραψε ένα βιβλίο για αυτόν με τίτλο "Το μέγα θαύμα του 20ού αιώνα". Το 1919 αρρώστησε από ισπανική γρίπη και ο οργανισμός του δεν άντεξε. Απεβίωσε σε ηλικία 74 ετών.

 

 Πίνακας του Σπύρου Παπαλουκά "Σπίτια στου Κυπριάδη", 1938

Ο Επαμεινώνδας Κυπριάδης (1888-1958) ακολούθησε τα βήματα του πατέρα του Μίνωα και έγραψε και αυτός τις δικές του σελίδες στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και σπούδασε γεωπόνος στην Αθήνα και στο Ζωμπλού του Βελγίου. Εργάστηκε αρχικά σαν γεωπόνος στη Θεσσαλία και το 1916-19 εισήγαγε τα πρώτα αυτοκινούμενα άροτρα και άλλα μηχανήματα καλλιέργειας. Πρωταγωνίστησε στην αναδιάρθρωση της εθνικής γεωργικής παραγωγής, υπηρετώντας σε διάφορα πόστα. Διετέλεσε τακτικός Καθηγητής Γεωργικής Μηχανολογίας στην Ανωτέρα Γεωπονική Σχολή Αθηνών από το 1926 μέχρι το 1958, με μικρά διαλλείματα. Διατέλεσε, επίσης, Διευθυντής (1945-1946) και Πρύτανης (1955-1956) της Σχολής.

Το 1919 ίδρυσε την εταιρεία «Κυπριάδης - Κυριαζής και Σία» και ανέλαβε να δημιουργήσει μια συνοικία στις εκτάσεις γης που είχε αγοράσει ο πατέρας του, στην περιοχή του τέρματος της Πατησίων, πρότυπη από πολεοδομική άποψη ακόμα και σήμερα. Η συνοικία σχεδιάστηκε με αρχές κηπούπολης (χαμηλή δόμηση, απαγόρευση άλλων χρήσεων, άνετοι ελεύθεροι χώροι, μονοκατοικίες σε ελεύθερα οικόπεδα, πλατείς δρόμοι, μεγάλες πλατείες) και έλαβε το όνομα του "Κηπούπολη Κυπριάδου". Ο Κυπριάδης χρησιμοποίησε τυποποιημένα δομικά υλικά και κατασκεύασε φθηνές επαύλεις ευρωπαϊκού ρυθμού, τις οποίες διέθεσε σε δημοσίους και τραπεζικούς υπαλλήλους σε τιμή κόστους.

Πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη "Τα νταμάρια του Κυπριάδη", 1930

 Αυτή ήταν η πρώτη κηπούπολη της Αθήνας. Σύντομα συγκέντρωσε το ενδιαφέρον οικιστών από τους κύκλους των διανοουμένων της εποχής του Μεσοπολέμου (Δημήτρης Γληνός, Γεώργιος Δροσίνης, Φώτης Κόντογλου, Σπυρίδων Μελάς, Σπυρίδων Μαρινάτος, Δημήτρης Πικιώνης, Αντίοχος Ευαγγελάτος κ.ά.). Οι διανοούμενοι αποτελούσαν μια μικρή συνεκτική κοινωνία ατόμων με συγκλίνουσες αντιλήψεις, νοοτροπίες και αρχές. Οι ιδιότητες αυτές συνέτειναν στην ανάπτυξη ενός σπάνιου συλλογικού αισθήματος μεταξύ των κατοίκων μέσα στον χώρο της κηπούπολης.

Την περίοδο του Μεσοπολέμου η Κηπούπολη κατοικήθηκε και από γνωστούς ζωγράφους και γλύπτες με σημαντική προσφορά στην καλλιτεχνική ζωή του τόπου, ορισμένοι από τους οποίους ανήκαν στην πρωτοποριακή «Γενιά του 1930». Μεταξύ αυτών ο Φώτης Κόντογλου, ο Σπύρος Παπαλουκάς, ο Ουμβέρτος Αργυρός, ο Σπύρος Βικάτος, ο Γιώργος Βακαλό, ο Γιάννης Σπυρόπουλος, η Νίτσα και η Φούλα Καναρέλλη, η Φρόσω Ευθυμιάδη-Μενεγάκη. Έτσι, η Κηπούπολη Κυπριάδου απέκτησε τη φήμη ενός κέντρου εικαστικών τεχνών, το οποίο ο ζωγράφος Γιάννης Μόραλης εύστοχα αποκαλούσε "Σχολή Κυπριάδη".

O Σπ. Παπαλουκάς (αριστερά) και ο Δ. Πικιώνης με τα παιδιά τους. Πηγή: ένθετο Επτά ημέρες, Η Καθημερινή, 14/1/1996

Οι όμορφες επαύλεις με τους καταπράσινους κήπους που έδωσαν στον συνοικισμό τον τίτλο της κηπούπολης κτίστηκαν τις δεκαετίες του 1920 και 1930. Το αρχιτεκτονικό αποτέλεσμα είναι κάτι παραπάνω από αξιόλογο. Σε έναν συνεκτικό αστικό ιστό και μέσα σε άφθονο πράσινο συνυπάρχουν κτίρια που ακολουθούν διάφορα αρχιτεκτονικά ρεύματα (αρ νουβώ, αρ ντεκό, μοντέρνο, ενώ δεν λείπουν και δείγματα όψιμου νεοκλασικισμού ή "γραφικά" κτίσματα). 

Μεταπολεμικά, τα πράγματα άλλαξαν. Ιδιαίτερα κατά τις δεκαετίες 1970 και 1980, η δόμηση δεν παρέμεινε χαμηλή, καθώς πολλά μεσοπολεμικά σπίτια κατεδαφίστηκαν δίνοντας τη θέση τους σε πολυώροφες πολυκατοικίες, οι πρασιές σε αρκετές περιπτώσεις καταπατήθηκαν και η ισορροπία ανάμεσα στην χαμηλή δόμηση και τους πλατείς δρόμους διαταράχτηκε. Τα περισσότερα μεσοπολεμικά σπίτια που σώθηκαν και παραμένουν στη θέση τους, το οφείλουν στο γεγονός ότι στεγάζουν ιδρύματα, σχολεία, παιδικούς σταθμούς, εστιατόρια, μπαρ ή κατοικούνται από τους ιδιοκτήτες τους. 

 

 

Οι πλατείες και τα γλυπτά

Ο Επαμεινώνδας Κυπριάδης ρυμοτόμησε την περιοχή με μεγάλες πλατείες, με τρόπο που η καθεμία από αυτές να "κοιτάζει" τουλάχιστον μία άλλη. Σήμερα υπάρχουν πέντε κύριες πλατείες: Παπαδιαμάντη, Παπαλουκά (πρώην Χαλεπά),  Νικολόπουλου (πρώην Εύας), Καρκαβίτσα και το πάρκο Δημητρίου Πικιώνη (πρώην ανώνυμη πλατεία στο τέρμα της οδού Σάουμπερτ).

Η πλατεία Νικολόπουλου με την προτομή του δημάρχου Αθηναίων Κ. Νικολόπουλου, έργο της Κ. Χαλεπά-Κατσάτου (1973).


Το άγαλμα της Εύας στην πλατεία Νικολόπουλου (πρώην Εύας), έργο του Γρηγορίου Ζευγώλη. 

 Με το αριστερό χέρι η Εύα κρατάει το μήλο, ενώ στα πόδια της σέρνεται ο όφις. Το άγαλμα της Εύας είχε παραγγελθεί στον γλύπτη από τον Κυπριαδίτη αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη. Λόγω του αγάλματος αυτού, η πλατεία είχε ονομαστεί «πλατεία της Εύας».

Στη διάρκεια της δικτατορίας (1967-1974), μετά τη δημιουργία του δημοτικού σχολείου στο τέλος της οδού Σάουμπερτ, θεωρήθηκε ότι το άγαλμα "προκαλούσε τη δημόσια αιδώ" λόγω της γυμνότητάς του. Αποφασίστηκε λοιπόν η απομάκρυνσή του από την πλατεία και η τοποθέτησή του στην Πλατεία Κυψέλης. Στη θέση του, στην «πλατεία Εύας» τοποθετήθηκε η μαρμάρινη προτομή του Κωνσταντίνου Νικολόπουλου, Δημάρχου Αθηναίων από το 1951 έως το 1955, την οποία έχει φιλοτεχνήσει η γλύπτρια Κατερίνα Χαλεπά – Κατσάτου. Έτσι, η πλατεία μετονομάστηκε σε «Πλατεία Νικολόπουλου». Αργότερα, μετά από πολυετείς ενέργειες του πολιτιστικού συλλόγου «Αναγέννηση» της περιοχής Κυπριάδου, ο Δήμος Αθηναίων αποφάσισε την επαναφορά του αγάλματος της Εύας στην πλατεία (1995). Επειδή όμως στο μπροστινό μέρος της πλατείας είχε ήδη τοποθετηθεί η προτομή του Κ. Νικολόπουλου, το άγαλμα της Εύας τοποθετήθηκε στο πίσω (ανατολικό) μέρος της πλατείας, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα.

 

Η πλατεία Παπαδιαμάντη με την προτομή του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, έργο της Λουκίας Γεωργαντή (1969).


Η πλατεία Παπαλουκά (πρώην Χαλεπά) με την προτομή του γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά, έργο της Λουκίας Γεωργαντή (1972).

 

Η πλατεία Καρκαβίτσα βρίσκεται στη συμβολή των οδών Συνοδινού, Ανδρεοπούλου, Γιαννοπούλου, Πολυδούρη, Κρυστάλλη και Καρκαβίτσα.

 

 

 

 Το πάρκο Πικιώνη στο τέλος της οδού Σάουμπερτ

 

 

Τα κτήρια

Τα σπίτια που ανεγέρθηκαν στην Κυπριάδου με τη μορφή μικρών διώροφων επαύλεων, κατασκευάστηκαν με πρωτότυπη μέθοδο, με τη χρήση ειδικά διαπλασμένων ασβεστοπυριτιακών πλίνθων και τσιμεντόλιθων, των οποίων η εξωτερική επιφάνεια εμιμείτο την αδρότητα της ημιλάξευτης τοιχοποιίας (ρούτσικο). Για τα μεγάλα ανοίγματα και τις βεράντες χρησιμοποιήθηκαν σκυροδέματα, ενώ οι τετράρριχτες ξύλινες στέγες -με σημαντικές κλίσεις- εκαλύπτοντο με κεραμίδια γαλλικού τύπου. Τον ασβέστη παρασκεύαζε η επιχείρηση "Κυπριάδης-Κυριαζής και Σία" σε δικό της ασβεστοκάμινο συνεχούς λειτουργίας γερμανικών προδιαγραφών (κηρυγμένο ήδη διατηρητέο), στο τέλος της οδού Ορφανίδου. 
Φωτογραφήσαμε τα πιο χαρακτηριστικά σπίτια.

 Εκλεκτικιστική μονοκατοικία της δεκαετίας του 1920 με χαρακτηριστικά αρ-ντεκό κιγκλιδώματα στα μπαλκόνια και στην εξώθυρα, στην οδό Αγ. Λαύρας και Μητσάκη. Σήμερα στεγάζει κέντρο γιόγκα-πιλάτες.

 

 

Εκλεκτικιστική μονοκατοικία της δεκαετίας του 1920 στην οδό Αγ. Λαύρας και Ροστάν. Σήμερα στεγάζει παιδικό σταθμό.

 

            

Το σπίτι του αρχαιολόγου και ακαδημαϊκού Σπυρίδωνα Μαρινάτου (1901-1974), στην οδό Πολυλά 47.

 

 

 

 

Ίδρυμα Γληνού, Πολυλά 49. 

Πρόκειται για το σπίτι στο οποίο έζησε ο αγωνιστής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης Δημήτρης Γληνός με την οικογένειά του, από το 1928 μέχρι τον θάνατό του το 1943. Κτίστηκε το 1928 από τον Σμυρνιό μηχανικό Άρη Χρόνη (αδελφό της γυναίκας του Δημήτρη Γληνού). Πάνω από την πόρτα της εισόδου υπάρχει επιγραφή με το όνομα της κόρης του Γληνού Λιλής, που πέθανε σε νεαρή ηλικία.

Το σπίτι σήμερα στεγάζει το Ίδρυμα Γληνού, το οποίο ίδρυσε ο γιός του Δημήτρη Γληνού, καθηγητής Ανδρέας Γληνός μαζί με τη σύζυγό του Λόνη. Σκοπός του Ιδρύματος είναι να διασώσει, να διατηρήσει και να διαθέσει στο επιστημονικό κοινό το πλούσιο αρχείο και την βιβλιοθήκη του Δημήτρη Γληνού.

 

 

 Το σπίτι του ζωγράφου Σπύρου Παπαλουκά βρισκόταν στην σημερινή πλατεία Παπαλουκά (πρώην Χαλεπά). Κατασκευάστηκε το 1927 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη (σήμερα κατεδαφισμένο). 

 

 

Η οικία Καραμάνου (σήμερα κατεδαφισμένη) κτίστηκε το 1925 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη στην οδό Ηρακλείου 1. Ο Πικιώνης επηρεάστηκε από την αναπαράσταση ενός ελληνιστικού σπιτιού στην Πριήνη, το οποίο είχε σχεδιάσει ο Αναστάσιος Ορλάνδος, και δοκίμασε να τη μεταφέρει σε ένα σύγχρονο σπίτι. Με αυτόν τον τρόπο πίστευε πως το σπίτι αυτό θα συνδεόταν με στοιχεία έξω από τον χρόνο, τα οποία όμως καθόριζαν τον ελληνικό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής του.

 

 

Η οικία Σταματόπουλου στη γωνία Λασκαράτου 29 και Αγίας Λαύρας, Κατασκευάστηκε από τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη, σε συνεργασία με τον γιό του Πέτρο, επίσης αρχιτέκτονα, στα 1961-1965. Σε αυτό ενσωματώθηκε ισόγειο κτίσμα της δεκαετίας του 1950. Πρόκειται για έναν επιτυχημένο συνδυασμό μοντερνισμού με παραδοσιακά μορφολογικά στοιχεία.

  

 

 Εκλεκτικιστική μονοκατοικία της δεκαετίας του 1920, στη συμβολή των οδών Αγίας Λαύρας και Ηρακλείου 58. Σήμερα στεγάζει τον 28ο δημοτικό παιδικό σταθμό.

 

 

 Εκλεκτικιστικό κτίριο της δεκαετίας 1920 με αναγεννησιακές επιρροές, στη συμβολή των οδών Αγίας Λαύρας και Ηρακλείου.

 

 

Πολυλά και Λασκαράτου. Το σπίτι του Σμυρνιού στρατηγού και μηχανικού Άρη Χρόνη που έκτισε πολλές επαύλεις στην περιοχή. Ήταν αδελφός της γυναίκας του Δημήτρη Γληνού. Το κτήριο σήμερα διατηρείται σε καλή κατάσταση και στεγάζει μεζεδοπωλείο.

 

 

 Εκλεκτικιστική κατοικία της δεκαετίας του 1920, στην οδό Μαρκορά 39 και Βιζυηνού 22. Εδώ έζησε ο αρχιτέκτονας, καθηγητής και ακαδημαϊκός Δημήτρης Πικιώνης (1887-1968), που απέδωσε με απαράμιλλη ευρηματικότητα και στοχαστικό ύφος τις αισθητικές αξίες της ελληνικής παράδοσης. Επίσης, εδώ κατοίκησε ο ηθοποιός του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου Καρούσος Τζαβαλάς (1904-1969).

 

 

 Η οικία Ευαγγελάτου στην οδό Αγίας Λαύρας. Εδώ έζησαν ο αρχιμουσικός Αντίοχος Ευαγγελάτος και ο σκηνοθέτης, πανεπιστημιακός και ακαδημαϊκός Σπύρος Ευαγγελάτος. Οι απόγονοι του Αντίοχου Ευαγγελάτου δώρησαν το σπίτι στον Δήμο Αθηναίων. Σήμερα το σπίτι στέκει ερειπωμένο, ξεχασμένο και καταστρέφεται.

 

 

 Το εργοστάσιο ζυθοποιίας και παγοποιίας Κλωναρίδου, στην οδό Πατησίων, ξεκίνησε τη λειτουργία του στις αρχές του 20ού αιώνα. Σήμερα έχει κατεδαφιστεί και στη θέση του έχει δημιουργηθεί το πάρκο Φιξ-Κλωναρίδου.

 

 

 Η βίλα Κλωναρίδη κατασκευάστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα δίπλα στο εργοστάσιο ζυθοποιίας-παγοποιίας Κλωναρίδη. Σήμερα στέκει ερειπωμένη με φανερά τα σημάδια της εγκατάλειψης, της φθοράς και των βανδαλισμών.

  Διώροφη έπαυλη στην οδό Αγίας Λαύρας 64, κτισμένη στις αρχές της δεκαετίας του 1930.

 

 

Μεσοπολεμική έπαυλη στη συμβολή των οδών Ι. Πολυλά και Ε. Ροστάν. Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής επιτάχτηκε από τους Γερμανούς και στα υπόγειά της δημιουργήθηκαν κελιά κράτησης Ελλήνων πατριωτών, όπου, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής, γίνονταν ανακρίσεις, ακόμα και βασανιστήρια. Μετά την Απελευθέρωση, στα Δεκεμβριανά, το κτήριο στέγασε την έδρα του ΕΑΜ και της Πολιτοφυλακής Πατησίων. Εδώ μεταφέρθηκε και ανακρίθηκε η ηθοποιός Ελένη Παπαδάκη πριν εκτελεστεί στην περιοχή διυλιστηρίων ΟΥΛΕΝ από τον καπετάν Ορέστη, διοικητή της Πολιτοφυλακής Πατησίων. Σήμερα το κτήριο έχει ανακαινιστεί και στεγάζει παιδικό σταθμό της 5ης Δημοτικής Κοινότητας.

 

 

 Η οικία του αγιογράφου και λογοτέχνη Φώτη Κόντογλου (1895-1965), έργο του αρχιτέκτονα Κίμωνα Λάσκαρη, στην οδό Βιζυηνού 16. O Κόντογλου πούλησε το σπίτι κατά τη διάρκεια της Κατοχής για λίγο λάδι και αλεύρι. Ο νέος ιδιοκτήτης του σπιτιού κάλυψε με λαδομπογιά τις τοιχογραφίες που είχε φιλοτεχνήσει ο Κόντογλου το 1932. Μεταπολεμικά το σπίτι επανήλθε στην ιδιοκτησία του Κόντογλου, αλλά οι τοιχογραφίες αποκαταστάθηκαν μόλις το 1977. Αργότερα, αποτοιχίστηκαν για να μεταφερθούν στην Εθνική Πινακοθήκη. Σήμερα στο σπίτι κατοικεί ο μικρότερος εγγονός του.

 

 

 

 Το σπίτι-εργαστήριο της γλύπτριας και κεραμίστριας Φρόσως Μενεγάκη-Ευθυμιάδη, που κτίστηκε σε σχέδια του Δημήτρη Πικιώνη το 1949, στην οδό Ταβουλάρη και Γρυπάρη 10. Οι αναφορές στην παράδοση συνυπάρχουν με μοντέρνα στοιχεία. Η γλύπτρια ανέφερε ότι ο Πικιώνης, όταν χτιζόταν το σπίτι, πήγαινε τα βράδια και το παρατηρούσε με ένα κερί στο χέρι και την επόμενη ημέρα άλλαζε τη σκάλα γιατί δεν του άρεσαν οι σκιές.

 

 
Τριώροφη μοντέρνα πολυκατοικία της δεκαετίας του 1930 στην οδό Αγίας Λαύρας με χαρακτηριστικές ημικυκλικές απολήξεις των μπαλκονιών.

 

       

 

 

Πολυκατοικία Γιαννουλάτου, Πατησίων και Λασκαράτου, γνωστή και ως "γκρίζα πολυκατοικία". Κτίστηκε την δεκαετία του 1920 και περιλάμβανε οκτώ κατοικίες. Ήταν μια από τις πρώτες πολυκατοικίες των Πατησίων. Έχει χαρακτηριστεί διατηρητέα και σήμερα ο δεύτερος όροφός της κατοικείται. Την άνοιξη στον κήπο και στα μπαλκόνια της ανθίζουν γιασεμιά, γεράνια και υάκινθοι.

 

 

 Εκλεκτικιστική κατοικία του Μεσοπολέμου στην οδό Αγίας Λαύρας και Βασιλειάδου. Παλαιότερα στέγαζε ωδείο.

 

 

Οι εκκλησίες

 

Η εκκλησία του Άγιου Χαράλαμπου στην οδό Παλαμά, κτίστηκε περί τα τέλη της δεκαετίας του 1960 σε μοντέρνα γραμμή.

 

 

 

H εκκλησία της Παναγίτσας θεμελιώθηκε το 1980 και εγκαινιάστηκε το 1995. Εσωτερικά είναι εντυπωσιακή με ξυλόγλυπτο τέμπλο και εξαιρετικής τέχνης βυζαντινές αγιογραφίες.

 

 H μπρούτζινη προτομή του Μικρασιάτη ζωγράφου, αγιογράφου και λογοτέχνη Φώτη Κόντογλου, κατοίκου της Κυπριάδου, φιλοτεχνημένη από το γλύπτη Μιχάλη Ζερβό το 2000, βρίσκεται στον περίβολο της Παναγίτσας Κυπριάδου.

 

 

 

 

 

 

 Οι πρασιές και οι κήποι

Χαρακτηριστικό της Κυπριάδου είναι οι φαρδιές πρασιές και οι καταπράσινοι κήποι με τις περίτεχνες καγκελόπορτες, που προσφέρουν ευχάριστες γωνιές από τους δρόμους και τις πλατείες και αποτελούν μια νότα χαλάρωσης και ανάσας.

  

 

 

  

Τα σχολεία

Στην κηπούπολη αναπτύχθηκε έντονη εκπαιδευτική δραστηριότητα και λειτούργησαν πολλά ιδιωτικά σχολεία, φροντιστήρια ξένων γλωσσών και ωδεία, ελάχιστα από τα οποία λειτουργούν μέχρι σήμερα.

 Ομαδική φωτογραφία μαθητών και δασκάλων του ελληνογαλλικού εκπαιδευτηρίου Δημητρίου και Δέσποινας Μελά, που στεγαζόταν σε κτίριο της οδού Αγ. Λαύρας και Βιζυηνού. Όπως αναγράφεται τραβήχτηκε μεταξύ των ετών 1928-1929. Μετά το κλείσιμο του σχολείου το κτίριο πέρασε στην ιδιοκτησία της οικογένειας του εκδότη Δημητράκου και τελευταίος ιδιοκτήτης του είναι ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Λάκης Λαζόπουλος.

Η Ελληνογαλλική Σχολή Αθηνών Άγιος Παύλος (École Franco-hellenique Saint-Paul). Ιδρύθηκε το 1957 από τον Βενέδικτο Πρίντεζη και λειτουργεί μέχρι σήμερα,  με την διεύθυνση της οικογένειας Δημητρίου Βικ. Βαρθαλίτη, στο σχολικό συγκρότημα της οδού Πολυλά 5. Διαθέτει νηπιαγωγείο και δημοτικό σχολείο.

 

 

 Η Ιταλική Σχολή Αθηνών (Scuola Italiana di Atene), Μητσάκη 18. 

Αρχικά στεγαζόταν στο κτίριο του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου (Casa d’Italia) της οδού Πατησίων 47. Το 1972 μετακόμισε στο κτήριο της οδού Μητσάκη, το οποίο προηγουμένως είχε φιλοξενήσει το Γυμνάσιο της Ελληνογαλλικής Σχολής «Άγιος Παύλος». Η Ιταλική Σχολή μέχρι πρότινος διέθετε ελληνικό και ιταλικό τμήμα. Τον Ιούνιο 2015 έκλεισε οριστικά το ελληνικό τμήμα του και οι μαθητές του συνέχισαν τις εγκύκλιες σπουδές τους σε ιδιωτικά και δημόσια σχολεία της περιοχής.

 

 

 Το ωδείο "Σκαλκώτα" στεγάζεται σε μεσοπολεμικό κτίριο της οδού Αγίας Λαύρας.

 

 

 

Η Σχολή Χατζιδάκι στη λεωφόρο Γαλατσίου ιδρύθηκε το 1947 από τον Νικ. Χατζιδάκι και ήταν το μεγαλύτερο ιδιωτικό σχολείο της περιοχής. Διέθετε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες (νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο κλασικό και πρακτικό), αλλά και οικοτροφείο αρρένων και θηλέων. Το 1965 ιδρύθηκε η Ανώτερη Σχολή Ηλεκτρονικών. Στη Σχολή δίδαξαν ο φιλόλογος Κώστας Καλοκαιρινός, ο φυσικός Αλκίνοος Μάζης, η φιλόλογος Άσπα Μοίρα-Παπαθανασοπούλου, ο δάσκαλος-συγγραφέας Μήτσος Κατσίνης κ.ά. Φοίτησαν η ηθοποιοί Ξένια Καλογεροπούλου, Μαρία Μαρμαρινού, Νόρα Κατσέλη, ο σκηνοθέτης Φώτος Λαμπρινός, η συγγραφέας Μαρίνα Καραγάτση (κόρη του Μ. Καραγάτση), η οικονομολόγος Λούκα Κατσέλη, η ζωγράφος Ζουζού Τριανταφύλλου (Χαρίκλεια Μυταρά) ο συγγραφέας Βασίλης Ζιώγας κ.ά. Η Σχολή έκλεισε περίπου στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Σήμερα στα κτήριά του στεγάζεται ο ΟΑΕΔ Πατησίων.

 

 

 

 

 

 

Θεάματα - ψυχαγωγία - εστίαση

 

 

Απογευματινή παράσταση στο θέατρο της "Αλυσίδας" το 1918. Πατησίων 342 και Γαβριηλίδου. Μετά από πολλά χρόνια στη θέση του θεάτρου κατασκευάστηκε το ξυλουργείο «Σ. Παλαιορούτας και Υιοί». Στον ίδιο χώρο σήμερα στεγάζεται το σούπερ μάρκετ «ΑΒ Βασιλόπουλος».

 

 

 

 Θερινός κινηματογράφος "Λιλά", στην οδό Νάξου. Ο μόνος διατηρητέος θερινός κιν/φος στην περιοχή των Άνω Πατησίων συμπληρώνει φέτος 50 χρόνια λειτουργίας.

 

 
Θερινός κινηματογράφος "Αστέρια" στην πλατεία Παπαδιαμάντη.

Ξεκίνησε τη λειτουργία του στα 1961-63 σαν θερινός, αργότερα όμως έγινε και χειμερινός και έκανε προβολές ως το 1973. Λίγο πριν κλείσει έγινε sex cinema.

Μετά το κλείσιμό του στον χώρο του φιλοξενήθηκε ,για ένα περίπου χρόνο(πριν μεταφερθεί στη Γκράβα) το Γυμνάσιο-Λύκειο Γαλατσίουτ και στη συνέχεια το 142ο δημοτικό σχολείο μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990, οπότε μεταφέρθηκε σε σχολικό κτίριο της οδού Κρυστάλλη. Σήμερα το κτήριο στεγάζει σούπερ μάρκετ.

 

 Από τον παλιό κινηματογράφο "Άντζελα" (Πατησίων 324 και Ροστάν) δεν απέμειναν παρά μόνο οι κύριες όψεις.

Οικοδομήθηκε το 1957 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Κων/νου Κωττάκη, σε μια περίοδο άνθησης του κινηματογράφου, και ήταν χειμερινός και θερινός. Έκλεισε στις αρχές τις δεκαετίας του 1990. Το 1999 οι κύριες όψεις του χαρακτηρίστηκαν διατηρητέες. Σήμερα η χειμερινή αίθουσα έχει καταστραφεί τελείως, ενώ η θερινή έδωσε τη θέση της σε μια πολυώροφη μεταμοντέρνα πολυκατοικία, που δεν κατοικείται ακόμα.

Κινηματογράφος Πιγκάλ 1962  ,Πατησίων  318

Το Πιγκάλ ήταν ένας από τους μεγαλύτερους κινηματογράφους της Αθήνας. Η πλατεία και εξώστης του είχαν 1350 θέσεις. Λειτούργησε τριάντα χρόνια κι έκλεισε το 1991. Σήμερα είναι  σουπερμάρκετ(LIDL)

 

 

Τα Νέα, 18/7/1960

Ο θερινός κινηματογράφος "Καμέλια" (πρώην "Κυβέλεια", 1928-1939) λειτουργούσε στο τέρμα της οδού Πατησίων από το 1940 ως το 1978. 

 

Της Μαριάνθης Μπέλλα (SLIDESHARE)

ΠΗΓΗ  ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

 

 

 

 

 

 

 

Ένα  επιβεβαιωμένο  κρούσμα  κορωνοϊού στο  11ο Δημοτικό Σχολείο(Κυμοθόης 16), οδήγησε στην  αναστολή λειτουργίας  του Τμήματος Γ1 (Γ Τάξη) από 3/2 έως και 15/2  

Στο σχολείο  πραγματοποιήθηκε  απολύμανση , ενώ ο Δήμος θα προβεί όπως συνηθίζεται σε  rapid tests στο διδακτικό προσωπικό, σε όλους τους μαθητές του τμήματος και σε όσους γονείς το επιθυμούν.

Να υπενθυμίσουμε ότι για τον ίδιο λόγο βρίσκεται σε αναστολή έως τις 7/2 το τμήμα μήματος Α1 (Α Τάξη), Α1 ΑΓΓΛΙΚΩΝ του 1ου Δημοτικού σχολείου

 

ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΛΙΣΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΊΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ με τα υπό αναστολή σχολεία ή τμήματα

 

 

 

 

 

 

Παρέμβαση στο Κέντρο Υγείας Γαλατσίου, διεκδικώντας την άμεση ενίσχυση του, όπως και συνολικά τη Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, πραγματοποίησαν Μαζικοί Φορεις του Δήμου, στα πλαίσια της Πανελλαδικής Ημέρας Δράσης, σήμερα Τετάρτη 3/2.

Η παρέμβαση βρήκε μεγάλη ανταπόκριση, τόσο στους ασθενείς και τους ασφαλισμένους που προσέρχονταν στο Κέντρο Υγείας, όσο και στο ιατρικό και διοικητικό προσωπικό.

Έκδηλη παραμένει η ανησυχία για την επικείμενη μετατροπή, της μοναδικής μονάδας ΠΦΥ στην περιοχή, σε εμβολιαστικο κέντρο, καθως ακόμα δεν έχουν διευκρινίστει οι όροι με τους οποίους θα γίνει αυτό και τι επιπτώσεις θα έχει στις υπηρεσίες που προσφέρει μέχρι σήμερα. Υπηρεσίες οι οποίες είναι ήδη ελλιπείς, λόγω της μεγάλης υποστελεχωσης του, σε προσωπικό και υποδομές.

Στην κινητοποίηση συμμετείχαν ο Σύλλογος Γυναικών Γαλατσίου (Μέλος της ΟΓΕ), η Επιτροπή Νέων Εργαζομένων και Ανέργων, η Ενωση Α/Α ΕΒΕ Δήμου Γαλατσίου , η Επιτροπή Συνταξιούχων, ο Εξωραϊστικός Σύλλογος Πανοράματος Γαλατσίου "Η Αγία Ειρήνη", ο Εκπολιτιστικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Άνω Γαλατσίου